پایان نامه بررسی بسته بندی های سلولزی ژاپن طی سه دهه اخیر

  • Code: # 30616

  • تعداد صفحات: 113
  • فرمت فایل: word
  • سال: 1392
  • مقطع: کارشناسی ارشد
  • دسته بندی: هنر
قیمت جدید: ۳۶,۰۰۰ تومان
۶۵,۰۰۰ تومان
دانلود
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه بررسی بسته بندی های سلولزی ژاپن طی سه دهه اخیر

    پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته ارتباط تصویری

     

     

     چکیده

     این پژوهش، که به روش توصیفی تحلیلی انجام گرفته است و جمع آوری اطلاعات در آن به شیوه کتابخانه ای و میدانی می باشد، با هدف بررسی طراحی بسته بندی های سلولزی ژاپن، طی سه دهه اخیر صورت گرفته است. اولین بسته بندی ها دردنیا از موادی که طبیعت در اختیار بشر قرار داده بود تشکیل می شده؛ پوست حیوانات و میوه ها، تنه درختان، انواع سبد ها و طناب ها جهت حمل کالا از این جمله اند. در این میان بسته بندی سلولزی سنتی ژاپن حقیقتاً یک هنر است، هنری که طراحی پیچیده و زیبایی های طبیعت را به اشیاء ساده ایی که هر روز در زندگی عادی استفاده می شده اعمال می کند. در این هنر، مواد طبیعی همچون چوب خیزران، نی برنج ، ریسمان های کنفی، کاغذ و برگ درختان توسط هنرمندانی به ظرف ها، جعبه ها، سبدها و لفافه هایی تبدیل شده است. از آنجا که پلاستیک و دیگر مواد شیمیایی در صنعت بسته بندی موجب تخریب طبیعت می شوند؛ امروزه کشورهای صنعتی به دنبال استفاده از مواد سلولزی برای بسته بندی محصولات هستند. با وجود پیشرفت های علمی و تکنولوژی های روز، بسته بندی سنتی ژاپن که ریشه در مسایل منطقه ای و اقلیمی آن دارد بسیار مورد توجه قرار گرفته است. امروزه هنرمندان این کشور کاربرد مواد سنتی بسته بندی خود را فدای تولید انبوه نکرده  و تا حد امکان این مواد را در بسته بندی خود به بهترین شکل و مطابق طراحی های مدرن بکار می برند.

    در این پژوهش برای رسیدن به هدف ذکر شده، چندین محور مورد بررسی قرار گرفته است. آنچه که در فصل اول آمده مربوط به فضایی هنری ژاپن وآشنایی با روحیات و تفکرات این مردم می باشد. گرافیک ژاپن علاوه بر آفریدن آثاری مدرن و مطابق سلایق روز، از آثار گذشته خود بسیار الهام می گیرد، بنا براین از آنجایی که بخش مهمی از بررسی های طراحی بسته بندی، گرافیک آن می باشد، در فصل دوم، پیشینه های تصویری گرافیک ژاپن و نحوه تاثیرات آن درگرافیک مدرن این کشور آورده شده است. آنچه که فصل سوم به آن اختصاص دارد، مربوط به بسته بندی می باشد؛ و شامل پیشینه و روش های سنتی بسته بندی در ژاپن است که مایه الهام طراحان گرافیک و بسته بندی امروز این کشور شده است؛ علاوه بر این، از بسته بندی های سلولزی موفق سه دهه اخیر ژاپن با استفاده از هویت های بصری گذشته ژاپن و مطابق روحیات مدرن، نمونه هایی آورده شده است.  بخش آخر،  به نتیجه گیری این پژوهش اختصاص دارد که از بررسی 252 نمونه بسته بندی سلولزی مربوط به دوره ذکر شده، به دست آمده است؛ نتایجی که نوع ارتباط و عشق ژاپنی ها را با طبیعت و همچنین تاثیر باورهای نخستین این اقوام بر بسته بندی های آن را نشان می دهد.

    می توان گفت استفاده از مواد کم ارزش(از نظر مادی و در دسترس بودن آن) و پیش پا افتاده در طبیعت به عنوان شی با ارزش در بسته بندی سلولزی و ارتباط بر قرار کردن با این مواد، پوشاندن اشیا عادی با لایه های متعدد، در حد یک شی مهم و مقدس، استفاده از نقوش طبیعی در بسته بندی همچون شکوفه گیلاس؛ برگ خیزران، کوه فوجی و ... و مواردی از این قبیل، تاثیرات طبیعت‌پرستی و بقای باورهای نخستین این اقوام بر بسته بندی این کشور بوده و می باشد.

     

    کلمات کلیدی: بسته بندی های سلولزی ژاپن، گرافیک ژاپن. طراحی بسته بندی.

     

     

    مقدمه:

    بسته بندی زیر مجموعه ای از هنرهای کاربردی است که هنر، علم و تکنولوژی را هم زمان با هم به خدمت می گیرد؛ به همین دلیل در کنار توجه به عناصر زیبایی شناختی، وجه کاربردی هنر گرافیک هدف خلق اثر قرار می گیرد. نقش طراحی گرافیک و بسته بندی موفق یک کالا در صادرات، ورود به بازارهای جهانی و در نتیجه فروش کالا غیر قابل انکار است. این در حالی است که صنایع داخلی ایران از داشتن یک چنین تفکر موفقی تا حدود بسیار زیادی دور مانده اند. بنابر این بررسی نمونه های بسته بندی های تولید شده در کشورهای موفق در این زمینه _همچون ژاپن_برای بهبود این وضعیت حائز اهمیت است.

    در کشور ژاپن همزمان با پدیده های کهنه و نو روبه رو هستیم، به عنوان مثال در مزرعه ای کوچک کشاورزی به دلیل کمبود امکانات از مواد طبیعی اطرافش همچون چوب خیزران، نی برنج ، ریسمان های کنفی، کاغذ و برگ درختان، برای بسته بندی و عرضه محصولاتش استفاده می کند؛ در جایی دیگر از همین سرزمین هنرمندی با وجود انواع امکانات و تکنولوژی های روز از این نوع مواد برای خلق آثاری بدیع استفاده می کند که برای جهانیان جذاب و دارای ویژگی های منحصر به فرد است. این نوع برخورد جایگاه ویژه ای برای طراحان گرافیک و بسته بندی این کشور بین سایر کشورهای صنعتی و پیشرفته فراهم ساخته است. می توان گفت ژاپن به عنوان یک تمدن شرقی به طور طبیعی وارد دوران مدرنیته شده است، بدون این که از سنت هایش بریده باشد.

    امروزه نیز ژاپنی ها فرهنگ کاربرد مواد سنتی بسته بندی خود را فدای تولید انبوه نکرده  و تا حد امکان این مواد را در بسته بندی خود به بهترین شکل و مطابق طراحی های مدرن بکار می برند. دلایل موفقیت ژاپنی ها در بسته بندی به خصوص بسته بندی سلولزی (استفاده از مواد طبیعی که پایه گیاهی دارند) از گذشته تا کنون را می توان در جنبه های روان شناختی فرهنگ ژاپن به ویژه نوع رابطه آنها با طبیعت دانست. این نوع دوستی با طبیعت، باعث شده است که طراحان گرافیک امروز این کشور، با الهام از زیبایی های طبیعت به نتایج خلاق تری نسبت به طراحان کشورهای غربی برسند و این روحیه نه تنها جلوی طراحی های آنها را برای مدرن شدن نمی گیرد، بلکه ایده های ناب تری برایشان فراهم می آورد.

    در دوره اخیر با مطرح شدن مساله محیط زیست و تلاش برای حفظ آن، تمام توجه ها به بسته بندی سنتی این کشور و استفاده از مواد طبیعی در آن جلب شده است. هنر بسته بندی با مواد سلولزی در ژاپن دوره ای طولانی را از قدیم تا به امروز طی کرده است، این بسته ها ابتدا بدون هیچ تامل و نظریه عملی تولید می شده اند، که بعد از سال ها آزمایش و استفاده به صورت ناخودآگاه شکل امروزی را به خود گرفته اند. امروزه نیز بسیاری از بسته بندی های موفق با مواد طبیعی و دوستدار محیط زیست بسته بندی می شوند که بیشتر آنها از گذشته در این کشور به عنوان سبک خاصی از بسته بندی شناخته شده اند. گذشته از استفاده مواد طبیعی و سنتی در بسته بندی امروز ژاپن،  بسته بندی های کاغذی و یا مقوایی در این کشور از گرافیک مناسبی  برخوردارند که در آنها نیز توجه به هویت های ژاپنی مشهود است.

    یکی از نکات مهمی که یک طراح گرافیک در بسته بندی باید به آن توجه داشته باشد، رعایت عناصر فرهنگی و بومی و نمایاندن هویت کالا است. بسته بندی محصولات ژاپنی نمونه های مناسبی از ارائه کالا با در نظر گرفتن این نکات است؛ این کشور که در قرن حاضر، هنرهای تجسمی و گرافیک قابل اعتنایی دارد،  از معدود کشورهایی است که در تأملات و تعاملات و غلبه ی جهان غرب، آثار ارزشمندی آفریده که از مدرنیته و حال و هوای فرهنگ غربی برخوردار است؛ اما درعین حال هویت فرهنگی مناسب با تاریخ و  پیشینه خود را نیز در این آثار حفظ کرده است. در واقع هنرمند ژاپنی برای طعم دارکردن زیبایی شناسی ناشی از هنر غربی از آثار گذشته الهام می گیرد، تا از این طریق به اثر مدرنش رنگ و بوی ژاپنی دهد.

    ایران را می‌توان کشوری دانست که غنای تصویری تاریخ اش مثال زدنی است. هنرهای ایرانی‌، همچون معماری مساجد، فرش‌ها، قالی‌ها، و انواع صنایع دستی آن از لحاظ طرح و نقش مثال زدنی بوده و هستند. از طرفی گرافیک به عنوان کاربردی‌ترین هنر تجسمی ‌همیشه با تصاویر و اشکال درگیر بوده است. اگرچه این هنر ‌زاده اروپا و غرب است ولی همیشه این بحث مطرح بوده است که آیا این هنر قابلیت بومی‌شدن را دارد یا نه؟! جواب این سوال می‌تواند بله باشد و برای این ادعا گرافیک ژاپن را می‌توان مثال زد. از آنجا که در تمام هنرهای شرقی یک زنجیر پنهان معرفتی وجود دارد که آنها را به یکدیگر پیوند می دهد،  به نظر می رسد با در نظر گرفتن روح شرقی که در هنر ایران و ژاپن نیز وجود دارد، می توان عوامل و راه کارهایی که موجب پیشرفت هنر گرافیک و به دنبال آن طراحی بسته بندی این کشور، بین کشورهای پیشرفته و صنعتی شده است، به عنوان تجربیاتی مورد استفاده قرار داد و می توان آن را  بهترین گزینه برای طراحان ایرانی، به عنوان راهنما دانست. این پژوهش تنها شروعی است برای بحث موفقیت طراحی بسته بندی در ایران، طوری که کاربردی، مدرن، مورد قبول بازار مخاطب و همچنین نشان دهنده هویت ایرانی باشد.

    در این پژوهش سعی شده، پیشینه بسته بندی های سلولزی ژاپن، پیشینه هویت های بصری استفاده شده در این بسته ها، و همچنین بررسی نمونه های امروزی بسته بندی های سلولزی این کشور، مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. لازم به ذکر است، بازهء زمانی بررسی حاضر مربوط به سه دهه اخیر ژاپن می‏باشد. آنچه که در فصل اول آمده مربوط به فضای هنری ژاپن وآشنایی با روحیات و تفکرات تاثیر گذار بر هنر این مردم می باشد. در فصل دوم، پیشینه های تصویری گرافیک ژاپن و نحوه تاثیرات آن در گرافیک مدرن این کشور آورده شده است. آنچه که فصل سوم به آن اختصاص دارد، مربوط به بسته بندی می باشد و شامل روش های سنتی بسته بندی در ژاپن است که مایه الهام طراحان گرافیک و بسته بندی امروز این کشور شده است.

     

    سوالات این پژوهش به شرح زیر است. 

    بسته بندی های کاغذی و مقوایی ژاپن را از نظر طراحی به چند گروه می توان تقسیم کرد و هر گروه چه         ویژگی هایی دارد؟

    رابطه جنس کاغذ و مقوا با طرح روی آن چگونه است و از چه اصولی پیروی می کند؟

    رابطه  رنگ با جنس کاغذ و مقوا چگونه است و از چه اصولی پیروی می کند؟

    کاربرد حروف (عنوان محصول و نوشته های ریز و توضیحات دیگر  روی بسته بندی) در این بسته بندی ها چگونه است؟

    این بسته بندی ها چه تاثیری از سایر کشورها گرفته اند؟

    این بسته بندی ها چه تاثیری بر سایر کشورها گذاشته اند و می گذارند؟

    عناصر تصویری ویژه ی ژاپنی مانند ابر، اژدها، بادبزن، کوه فوجی، درخت و شکوفه، پرنده، چهره های ژاپنی و....چه سهمی در بسته بندی های کاغذی آن دارند؟

    باورهای مردم خاور دور چه تاثیری در بسته بندی های کاغذی  ژاپن دارند؟

    این سوالات، تنها شروعی  است برای بحث موفقیت طراحی بسته بندی در ایران، طوری که کاربردی، مدرن، مورد قبول بازار مخاطب و همچنین نشان دهنده هویت ایرانی باشد.

    Abstract

  • فهرست پایان نامه بررسی بسته بندی های سلولزی ژاپن طی سه دهه اخیر

    فهرست:

    ندارد
     

    منبع:

    الف: کتب فارسی:

    ارهارت، اچ. بایرون، دین ژاپن: یک پارچگی و چندگانگی، ترجمه ملیحه معلم، انتشارات سمت.تهران. 1384.

    استنلی بیکر،ج. هنر ژاپن، نسترن پاشایی، فرهنگستان هنر،تهران، 1384.

    افشار مهاجر،ک، هنرمند ایرانی و مدرنیسم. ناشر: دانشگاه تهران. 1384.

    بارت، ر. امپراتوری نشانه ها. مترجم: ناصر فکوهی. تهران، نشر نی،1383.

    بی‌ناس، ج، تاریخ جامع ادیان، مترجم: علی اصغر حکمت، تهران، انتشارات آموزش انقلاب اسلامی، چاپ پنجم، 1370.

    پاکباز، ر، دایره ‌المعارف هنر، تهران، فرهنگ معاصر،  1378. 

    دانشور، ه، صنعت چاپ، چاپ دوم، انتشارات سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، تهران، 1370.

    دی‍ل‍ی، ن‍ل‍ی‌. ژاپ‍ن‌ روح‌ گ‍ری‍زان، ع‌. پ‍اش‍ای‍ی‌، ن‍س‍ت‍رن‌ پ‍اش‍ای‍ی، روزن‍ه‌، ف‍ره‍ن‍گ‍س‍ت‍ان‌ ه‍ن‍ر، ت‍ه‍ران‌ ، ۱۳۸۲.

    بنیون،ب، روح انسان در هنر آسیایی. مترجم: محمد حسین آریا(لرستانی)/ فرهنگستان هنر 1383.

    سید صدر، الف. دایره المعرف هنر، انتشارات سیمای دانش، 1383.

    رجب زاده، ه. ژاپن، دیروز و امروز. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی. 1383.

    ریو، ج. هنر ژاپن( نگاهی به جزئیات)، بابک محقق، فرهنگستان هنر(پژوهشکده هنر)، تهران، 1388.

    گاردنر، ه، هنر در گذر زمان، ترجمه محمد تقی فرامرزی، نشر آگاه، تهران. 1378.

    هارت، ک. طراحی شخصیت های کارتونی(مانگا)، ترجمه: هادی مهرابی. انتشارات میردشتی، تهران:1384.

    سوزوکی د.ت، ذن و فرهنگ ژاپن، مبانی هنر معنوی(مجموعه مقالات)، جلال ستاری، حوزهء هنری، تهران،1372.

    هریگل .گوستی ل، ذن در هنر گل آرایی، ع پاشایی، فراوان،1377.

    بی نام. ژاپن. مباحث کشورها وسازمان های بین المللی/25. وزارت امور خارجه.

    کاوازاکی، الف. ژاپن بی نقاب. ترجمه مهدی نراقی. موسسه انتشارات امیر کبیر. تهران. 1357.

    سعیدی، ع. ژاپن(درباره مردم و سرزمین ژاپن) انتشارات کتاب فروشی باستان- مشهد-1343.

    پاتریشیادی. ژاپن، ترجمه فاطمه شاداب، تهران ققنوس،1383.

    فوکوتساوا یوکیشی. نظریه ی تمدن. ترجمه: چنگیز پهلوان. شرکت سهامی خاص. نشر آبی. تهران1363.

    جای چو و جای وینبرگ ،تاریخ فلسفه چین ،ع .پاشایی،گفتار ،تهران،1369.

    مرتضایی، ر، مقدمه طراحی بسته بندی، واحد پژوهش و طراحی شرکت سماک، تهران:1378.

    موسوی، همایون.کارگاه چاپ دستی 1 متوسطه فنی و حرفه ای. 1389.

     

    ب- مقالات فارسی:

    کتابی، م، اوریگامی، مجله دستاورد، شماره 19،1383.

    سانو، ی، فراتر از تا زدن، صنعت چاپ، شماره 232، 1380.

    برکشلی، م، مرمت کاغذهای ژاپنی، فصل نامه دانشگاه هنر، شماره2، 1378.

    یوکیو، یاشیرو. ویژگی های هنر ژاپن. ترجمه منیژه کنگرانی. فرهنگستان هنر. شماره36.

    برکشلی، م،  مرمت کاغذهای ژاپنی، فصل نامه دانشگاه هنر، شماره2، 1378،

    محمدی رفیع، ی. ماهنامه نوآور / شماره 70.

    هنر ذن و تأثیر آن بر معماری معابد ژاین .کتاب ماه هنر . آذر 1388 - شماره 135

    عباچی، م. آشنایی با طریقت چان، نشریه هنرهای زیبا. شماره18،تابستان1383،ص72.)

    پورجعفر، م و مدقالچی، ل. مضامین دینی شینتو و تاثیر آن بر معماری ایزدکده های ژاپن. نشریه علمی-پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران. شماره1. پاییز 1389

    علائ الدینی.ع. هنر سنتی اریگامی(از کاغذهای تا شونده تا سازه های فضایی مدرن). فرهنگ مردم ایران و جهان. شماره2.ص91

    حسینی، م. مقدمه حکمت مشرقی .مجله هنر زمستان 74 و بهار 75  شماره 30

    اعتصادی ل ،ذن و معماری ژاپن ،نشریه صفه ،شماره 30،1379

    پزند، گ. دین، فرهنگ و هنر،  سایت ماندگار، مرداد 1383، ( www.mandegar.info dinvafarhang.htm)

     

     

    ج- کتب انگلیسی:

    Avella,Natalie, graphic japan from woodblock and zen and manga and Kawaii, Rotovision, Switzerland, 2004

    Ekiguchi, kunio, Gift Wrapping, fifth print, kodan sha international, New York: 1989

    Thorenton,R. S. Japanese Graphic design. Singapore: Luarence King Ltd. 1991.

    Japan package design Association. Package design in Japan2001 Biennal vol,9.Japan. Publisher: Hosokokawa Yasuo

    Japan package design Association. Package design in Japan2007 Biennal vol,12. Publisher: index Book S.l

    Denison, Edward.2008. Print and production finishes for packaging. Switzerland. RotoVision SA.

    Oka، Hideyuki . how to wrap 5 more eggs. Harper and Row. New York and Tokyo. 1967

    Taschen, benedikt, package design in japan, second print, Rikuyo-sha publishing, Koln: 1993

    Levy, Dana;Gibney, Frank. Kanban: Shop Signs of Japan, published by the Japan Society in 1983. New York

     Naomiti, Kawabata. Modernism on Paper(Japanese Graphic Design of the 1920s and 30s) published by: Rikuyosha. 2003

     

     

     

    د- مقالات انگلیسی:

    Minler. Rebecca,2007, "Retrospective of a corporate artist”, www.tokyoartbeat.com

    Roach, Mary. Cute Inc. December 1999.)  www.wired.com)
    DeNaro-Bickerstaffe,Deena. Japanese Packaging Design. 2011 Material ConneXion, A Sandow Company

    Japan Package Design Awards 2011By Darrell Nelson Published: June 14, 2011

     

    ه-پایان نامه:

    ع. بررسی مکتب پوستر سازی ژاپن. کارشناسی ارشد ارتباط تصویری.دانشکده هنر تهران. 1387.

    ل. کاربرد کاغذ در بسته بندی. کارشناسی ارشد ارتباط تصویری. دانشکده هنر تهران. 1385.

    علوی املشی. الف. بررسی عناصر تصویری پوسترهای ژاپن از آغاز دهه 80 تا امروز. کارشناسی ارشد ارتباط تصویری. دانشکده هنر تهران. 1382.

    موسوی‌نیا، ز . نقاشی‌های چاپی ژاپن در قرن هفدهم و هجدهم، دکتری پژوهش هنر. دانشگاه شاهد. تهران،  .1387

     

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت