پایان نامه بررسی روند تغییرات دما و بارش در نیم قرن اخیر (1962-2011) در ایستگاه همدیدی بندرانزلی

قیمت جدید: ۳۴,۰۰۰ تومان
۶۳,۰۰۰ تومان
دانلود
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه بررسی روند تغییرات دما و بارش در نیم قرن اخیر (1962-2011) در ایستگاه همدیدی بندرانزلی

    پایان‎نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد                                                                         

    رشته: جغرافیا         گرایش: اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی 

    چکیده

    پارامترهای مختلف اقلیمی نظیر دما، رطوبت و بارندگی در یک محل از عواملی هستند که بر اقلیم آن منطقه تاثیر گذار بوده و شناخت آنها تعیین کننده اقلیم آن منطقه میباشند. تغییرات اقلیمی از مباحث مهم اقلیمی است که در سالهای اخیر افکار پژوهشگران و حتی سران حکومتها و سازمانها را به دلیل اثراتی که بر فعالیتهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و. . . دارا میباشد، به خود مشغول داشته است محدوده مورد مطالعه در این تحقیق ایستگاه همدیدی بندرانزلی، در شمال کشور است. پارامترهای مورد استفاده در این تحقیق بارش و دمای سالانه پنجاه ساله  (1962-2011) است که از اداره کل هواشناسی استان گیلان دریافت شده است. نواقص آماری برخی از سریها با استفاده از روش تفاضل ها و نسبت ها برطرف گردید. به منظور بررسی و شناخت تغییرات سریهای زمانی از  آماره  t آزمون کندال و روش آماری – گرافیکی من کندال استفاده شد و نوع و زمان تغییر داده ها مشخص گردید. نتایج تحقیق نشان می دهد که تغییرات ماهانه بارش و دما در محدوده مورد مطالعه نشان دهنده تغییرات در این عناصر است. این تغییرات هر دو نوع افزایشی و کاهشی را شامل می شود بنابراین این فرض اثبات می شود و با توجه به اینکه دو نمودار برای هر دو متغیر بارش و دما فقط یک نقطه برخورد دارند بنابراین روند معنی دار وجود دارد. همچنین طی مطالعات صورت گرفته مشخص می گردد که طی سالهای اخیر شاهد افزایش دما در این شهرستان بوده ایم.

     

    کلمات کلیدی : تغییر اقلیم، من کندال، دما و بارش، بندرانزلی

    مقدمه

    یکی از مباحث مهم بسیاری از محافل علمی جهان اقلیم و تغییر آن به عنوان یک وضعیت برگشت - ناپذیر است که چند دهه اخیر کانون توجه اکثر محققین رشته های علمی است. به هم خوردن اندکی از تعادل اقلیم جهان موجب شده متوسط درجه حرارت کره زمین تمایل به روند افزایش را نشان دهد  (IPCC 2001a) به طوریکه، هیأت بین الدول تغییر اقلیم در سال 2001 گزارش داد که اقلیم در حال تغییر و گرمایش جهانی در حال وقوع است  (دراکوپ و ویکنا، 2005). این پدیده به علت افزایش  غلظت گازهای گلخانهای در اتمسفر میباشد (دتینگر و همکاران، 2004). بسیاری از بلایای طبیعی به طور مستقیم و غیر مستقیم در ارتباط با تغییر اقلیم قابل توجیه هستند. بطوریکه، بر اساس نتایج حاصل از مطالعات تغییر اقلیم در حوضه دریای مدیترانه وجود رابطه بین کاهش دما و بارش و کمبود آب و افزایش خطر آتش سوزی جنگلهای منطقه به اثبات رسیده است (پاینل و همکاران، 1998). به طور کلی دو روش آماری پارامتریک و ناپارامتریک به منظور بررسی وجود یا عدم وجود روند و تحلیل سریهای زمانی و تغییر اقلیم ارائه میگردد که روشهای ناپارامتریک کاربرد نسبتاً وسیعتر و چشمگیرتری دارند (تاکیوچی و ایشیداری، 2003). روشهای پارامتریک عمدتاً بر اساس یک رابطه رگراسیونی بین سری دادهها با زمان استیودنت ازجمله متداولترین روشهای ناپارامتریک است. اما برای سریهایی که t استوار است. آزمون توزیع آماری خاصی بر آنها قابل برازش نیست و چولگی یا کشیدگی زیادی دارند استفاده از روشهای ناپارامتری مناسبتر می‎باشد (بیهرات و مهمتیک، 2003).

    روند دما و بارش در سرتاسر جهان یکسو نیست. تغییرات اقلیم الزاماً به معنی تغییر توأمان بارش و دما نمی‎باشد (کلارک، 2003). از طرفی، اثبات وجود روند معنی دار در یک سری زمانی بارندگی به تنهایی نمیتواند دلیل قاطعی بر وقوع تغییر اقلیم در یک منطقه باشد بلکه فرض رخداد آن را تقویت                 می نماید (سیرانو و همکاران، 1999).

     

    بیان مسئله و ضرورت انجام تحقیق   

       یکی از عوامل مهم در زندگی انسان آب و هوا است و تغییر اقلیم یکی از مسائلی است که مطالعات زیادی را به خود اختصاص داده. آب و هوا و شرایط اقلیمی در طی سالیان دچار تغییرات گشته اند یعنی هر چند میلیون سال، زمین سرد است و باز مجدداً، گرم می شود که این سیر را قبلاً داشته ایم و بعدها نیز خواهیم داشت اما این تغییرات بسیار کند است و طی میلیون ها سال صورت می گیرد ولی طی سالیان اخیر با دخالت انسان ها سرعت زیادی به خود گرفته است. عناصر متعددی مانند دما، رطوبت و فشار در شکل دادن آب و هوا موثر اند. تغییرات دما، بارش و سایر عناصر اقلیمی ممکن است فصلی باشد و یا ممکن است طولانی مدت و در طی سالیان اتفاق افتاده باشد. در این پژوهش سعی بر این بوده که فصول سالهای مختلف را با هم مقایسه کنیم، مثلاً میزان بارش را در تابستانهای مختلف با هم مقایسه کنیم و تفاوت و دلایل این تفاوت ها را مشخص کنیم.

    1. نشان دادن سالهایی که بیشتر افزایش دما و کاهش بارش را داشته و دلایل احتمالی آن

    2. بررسی روند تغییرات و اینکه اقلیم شهرستان در طی چند سال آینده چگونه خواهد شد

     

    1-2. فرضیات تحقیق

    با توجه به نقش و اهمیت فرضیات در پژوهش های علمی در این مرحله اقدام به تدوین و تبیین قضایای فرضی و پیشنهادی در چهارچوب مسئله تحقیق نموده و فرضیه های زیر مطرح می گردد :

    1 - به نظر می رسد طی نیم قرن اخیر دمای شهرستان بندرانزلی رو به افزایش بوده و اقلیم این شهرستان در حال تغییر به سمت اقلیم گرم  است.

    2 – بارندگی در بندرانزلی طی 50 سال اخیر رو به کاهش است.

    3 –بارش در طی دوره آماری در محدوده مورد مطالعه تغییر معناداری داشته است.

     

    1-3. اهداف تحقیق  

          تغییر اقلیم از تمامی جهات و در بسیاری از علوم دنیا دارای اهمیت  می باشند در این پژوهش نیز در راستای همین مسائل اهداف ذیل هم از نظر علمی و هم از نظر کاربردی دارای اهمیت می باشند و شاید این اهداف فقط گوشه ای از اهداف تغییرات علمی می باشد.

    - نشان دادن سالهایی که بیشتر افزایش دما و کاهش بارش را داشته و دلایل احتمالی آن.

    - بررسی روند تغییرات و اینکه اقلیم شهرستان در طی چند سال آینده چگونه خواهد شد.

    - ارائه روشی مناسب برای سایر محققین جهت مطالعه در این زمینه.

    - استفاده از نتایج تحقیق برای استفاده مسئولین در امور مختلف .

    - برنامه ریزی مسئولین برای آینده.

     

    1-4. سوال تحقیق

    با توجه به اهداف تحقیق و فرضیات مطرح شده، مهمترین سوالاتی که در این پژوهش مطرح   می باشند بشرح زیر هستند :

    1 - آیا طی نیم قرن اخیر دمای شهرستان بندرانزلی رو به افزایش بوده و اقلیم این شهرستان در حال تغییر به سمت اقلیم گرم  است؟

    2 – آیا بارندگی در محدوده مورد مطالعه طی 50  سال اخیر رو به کاهش می باشد ؟ 

    3 – آیا بارش در طی دوره آماری در محدوده مورد مطالعه از نظر زمانی و مکانی تغییر معناداری دارد؟

     

     

    1-5. روش تحقیق 

      بر اساس توصیه سازمان هواشناسی جهانی، بررسی آمارهای بلند مدت اقلیمی میتواند تغییرات و خصوصیات آن را تا حد زیادی نمایش دهد بنابراین، دادههای بلندمدت دمای سالانه و مجموع بارش فصلی,  سالانه ایستگاه هواشناسی از سال 1961 الی 2011که بخشی از این آمارها  از سایت اینترنتی سازمان هواشناسی کشور اخذ گردید و بخش دیگر که مربوط به سالهای اخیر است با مراجعه حضوری به اداره کل هواشناسی استان گیلان تهیه گردید. با استفاده از روش جرم مضاعف برخی از نواقص آماری سری ها بازسازی شد. در راستای اهداف در نظر گرفته شده تحقیق مورد نظر توصیفی می باشد.

     

    1-5-1. روش گردآوری اطلاعات

        در مرحله گردآوری اطلاعات بر اساس روش کتابخانه ای صورت گرفته است.

     از طریق مطالعه و استفاده از کتب و نشریات مربوطه و همچنین مقالات مختلف سعی شده از تحقیقاتی که در  این زمینه انجام گرفته آشنایی بیشتری صورت گیرد.

    استفاده از اطلاعات آماری موجود از سازمان هواشناسی کشور و همچنین اداره کل هواشناسی استان گیلان.

     

    1-5-2. ابزارگردآوری اطلاعات

       شامل : آزمون، جدول، کتب، مقالات، بانک های اطلاعاتی وشبکه های کامپیوتری، نقشه، آمار، نمودار و. . استفاده شده است.

     

    1-6. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

       پس از جمع آوری داده ها و منابع و طبقه بندی و سازمان دهی آنها با بهره گیری از روش های آماری   و از آزمون ها و. . . مرتبط با موضوع جهت تجزیه و تحلیل استفاده شده است.

     

    1-7. موانع و محدودیت های تحقیق

       با توجه به اینکه هر محققی در مراحل کار خود با مشکلات و محدودیت هایی مواجه است. از جمله عمده ترین این مشکلات، می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

    کمبود اطلاعات اساسی و دقیق در سالهای اخیر، به ویژه در زمینه آمار و ایستگاههای هواشناسی

    کمبود آمار و اطلاعات کافی و لازم

    دسترسی دشوار به آمار های جدید

    تبدیل ماههای شمسی به میلادی و برعکس جهت یکسان سازی تمامی آمارها

     

    پیشینه تحقیق

       در ادبیات اقلیم شناسی جهان مطالعات فراوانی پیرامون تغییرات اقلیم معاصر انجام شده است. غالب مطالعات با محوریت بررسی و تحلیل رفتار بلند مدت دما و بارش و تغییرات آنها در مناطق مختلف در ارتباط با روند افزایش متوسط دمای جهانی و منطقه ای صورت گرفته و روشهای آماری پارامتریک و، ناپارامتریک به ویژه روش من- کندال به کرات مورد استفاده قرار گرفته است.

     (لتنمایر و همکاران، 1994، نورث و کیم، 1995، کورتزال و همکاران، 1998، سلشی و زنک، 2004، پیکارتا و همکاران، 2004 زویرس و استورچ، 2004، ها و همکاران، 2005، تورکی و ارکن، 2005، میر و همکاران، 2006، ولف میر. (و مولر، 2006، اورلند و همکاران، 2006، دجانخ و همکاران، 2006 و ها و ها، 2006 مارنگو و کامارگو (2008) از بررسی سریهای بلندمدت دمای حداکثر و حداقل ایستگاههای جنوب برزیل به این نتیجه رسیدند که روند دمای حداقل افزایش شیب داشته اما روند دمای حداکثر دارای شیب ملایم بوده است. از جمله مطالعات داخلی در خصوص بررسی تغییر اقلیم به روشهای پارامتریک و ناپارامتریک کارهای کتیرایی بروجردی و همکاران (1384)، کوچکی و همکاران (1382)، طباطبایی و، (حسینی (1382)، رحیمزاده و همکاران  (1383)، کاویانی و عساکره  (1382)، زاهدی و همکاران (1386حجام و همکاران (1387) و. . . قابل ذکر است. دکتر علیجانی و همکاران، 1378، در پایان نامه ای تحت عنوان بررسی تغییرات اقلیمی در خصوص بررسی تغییرات اقلیمی جنوب ایران تحقیق کرده دکتر کاویانی، در مقاله ای تحت عنوان سخنی درباره تغییرات اقلیمی قرن حاضر - در خصوص تغییرات اقلیمی صحبت کرده اند.

    عزیزی و روشنی (1387) نیز پس از تحلیل دما و بارش ایستگاههای سواحل جنوب دریای خزر طی دوره 40 ساله (1955-1994) به منظور بررسی وجود انحراف احتمالی و شناسایی تغییرات دادهها و نوع و زمان آن از روش من- کندال استفاده کردند و به این نتیجه رسیدند که زمان شروع بیشتر تغییرات ناگهانی و از هر دو نوع روند و نوسان بوده است. بعلاوه در اکثر ایستگاهها دمای حداقل روند مثبت و دمای حداکثر روند منفی را نشان میدهد. در این مقاله با توجه به اهمیت پدیده تغییر اقلیم و ارتباط تغییرات جهانی با تغییرات منطقه ای و محلی تلاش بر این است که رفتار سری زمانی عناصر اقلیمی بویژه تغییرات عناصر دما و بارش ایستگاه بندرانزلی مورد بررسی و تحلیل گردد.

    مطالعات انجام گرفته در مورد تغییرات اقلیم بر محور تغییرات دما متمرکز می باشد. در این مورد تحقیقات بسیار گسترده ای در ارتباط با روند افزایش متوسط دمای جهانی و منطقه ای انجام گرفته است.

    پروین (1389) پس از تحلیل داده ها به این نتیجه دست یافت که کلیه ایستگاه ها به غیر از ایستگاه زاهدان پارامترهای دماها روند منفی را در طول سال نشان می دهد. روند منفی بارش در ماه های گرم سال دیده شد. همچنین زمان و نوع تغییرات در پارامترهای دما و بارش حاکی از تغییرات ناگهانی افزایشی و کاهشی می باشد. تغییرات افزایشی در پارامترهای حداقل و حداکثر دما در ماه های مختلف سال به وضوح دیده شده و تغییرات ناگهانی کاهشی بارش بیشترین گسترش را دارند.

    خلیلی و بذرافشان  (1383) روند تغییرات بارندگی های سالانه، فصلی و ماهانه 5 ایستگاه قدیمی ایران در طی دوره آماری2003-1893 را با استفاده از روش پارامتری tاستیودنت و روش ناپارامتری من- کندال مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاصله وجود هیچ نوع روند معنی داری را در سری های بارش سالانه در ایستگاه‎های مورد مطالعه تأیید نکرد اما در سری های بارش فصلی، هم روند افزایشی و هم روند کاهشی قابل مشاهده بود.

     

    2-2. آب و هوا یا اقلیم چیست ؟  

  • فهرست پایان نامه بررسی روند تغییرات دما و بارش در نیم قرن اخیر (1962-2011) در ایستگاه همدیدی بندرانزلی

    فهرست:

    فهرست مطالب

    عنوان                                                                                        صفحه

    فصل اول : کلیات تحقیق

    1-1. بیان مسئله و ضرورت انجام تحقیق. 4

    1-2. فرضیات تحقیق. 4

    1-3. اهداف تحقیق. 4

    1-4. سوال تحقیق. 5

    1-5. روش تحقیق. 5

    1-5-1. روش گردآوری اطلاعات... 5

    1-5-2. ابزارگردآوری اطلاعات... 6

    1-6. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات.. 6

    1-7. موانع و محدودیت های تحقیق. 6

    فصل دوم: مرور منابع

    2-1. پیشینه تحقیق. 8

    2-2. آب و هوا یا اقلیم چیست ؟ 9

    2-3. ماهیت تغییرات اقلیمی. 10

    2-4. دلایل تغییر اقلیم. 13

    2-4-1. دلایل طبیعی تغییر اقلیم. 13

    2-4-2. دلایل انسانی تغییر اقلیم. 13

    2-5. انواع متغیرهای اقلیمی. 14

    2-6. دما و بارش... 15

    2-6-1. دما 15

    2-6-2. بارش.... 25

    فصل سوم: مواد و روشها

    3-1. مقدمه. 32

    3-2. محدوده تحقیق. 32

    3-3. داده های تحقیق. 34

    3-4. دوره آماری مورد مطالعه. 37

    3-5. بازسازی داده ها 37

    3-6. روش کار 37

    3-7. روش ها و تکنیک های مورد استفاده در تحقیق. 39

    3-8. روش های پارامتری و ناپارامتری.. 40

    3-9. محاسن و معایب روش های ناپارامتری.. 41

    3-10. آزمون گرافیکی من کندال. 42

    3-10-1. مراحل انجام آزمون رتبه ای من کندال. 43

    فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق

    4-1. یافته ها 47

    4-2. کاربرد روش من کندال. 47

    4-3. آزمون تصادفی و غیر تصادفی بودن داده ها  (آماره T) 48

    4-3-1. تست ارتباط رتبه ای آماره t به روش کندال. 49

    4-4. تحلیل تغییرات بارش... 49

    4-4-1. تغییرات ماهانه بارش.... 49

    4-5. الگوی زمانی روند بارش براساس آماره های U و َU   آزمون من- کندال. 50

    4-5-1. تحلیل نمودار ماهانه آزمون آماری و گرافیکی من–کندال. 51

    فصل پنجم: فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات 

    5-1. تحلیل نمودار مجموع ماهانه بارش از سال 1961-2011. 103

    5-2. تحلیل نمودار میانگین دما از سال 1961-2011. 106

    5-3. نتیجه گیری.. 109

    فهرست منابع و ماخذ. 112

    منبع:

    فهرست منابع و ماخذ

    1 – جعفر پور، ابراهیم، (1377) : اقلیم شناسی، انتشارات دانشگاه تهران.

    2 – حیدری، محسن  (1388) :تجزیه و تحلیل بارندگی، دانشگاه جامع علمی کاربردی 

    3 – رحیم زاده. فاطمه، عسگری. احمد، نوحی. کیوان، (1382) : نگرشی برتفاوت نرخ افزایش دمای  حداقل و حداکثر و کاهش دامنه شبانه روزی دما در کشور، سومین کنفرانس منطقه ای و اولین کنفرانس ملی تغییر اقلیم.

    4 - روشنی، محمود، (1382) : بررسی تغییرات اقلیمی سواحل جنوبی دریای خزر، پایاننامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما دکتر قاسم عزیزی، گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تهران.

    5 – سالنامه آماری استان گیلان، (1385) : معاونت برنامه ریزی استان گیلان.

    6 – سرشماری عمومی نفوس و مسکن شهرستان بندرانزلی، (1385) : معاونت برنامه ریزی استان گیلان.

    7- عزیزی، قاسم، (1383) : تغییر اقلیم، نشر قومس.

    8- عزیزی، قاسم. کریمی احمدآباد، مصطفی. سبک خیز، زهرا، (1384) : روند دمایی چند دهه اخیر ایران و افزایش CO2، نشریه علوم جغرافیایی دانشگاه تربیت معلم، جلد 4، شماره 5، پاییز و زمستان 1383.  

    9 – عساکره، حسین، (1390) : مبانی اقلیم شناسی آماری، دانشگاه زنجان.

    10 – علیجانی، بهلول، (1385) : آب و هوای ایران، دانشگاه پیام نور.

    11- کاویانی محمدرضا و علیجانی، بهلول، (1380) : مبانی آب و هواشناسی، انتشارات سمت.

    12 – کسمائی، مرتضی، (1368) : راهنمای طراحی اقلیمی، وزارت مسکن و شهرسازی مرکز تحقیقات.

    13- مسعودیان. ابوالفضل، 1383، تحلیل ساختار دمای ماهانه ایران، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان  (علوم  انسانی)، جلد پانزدهم – شماره 1 و 2.

    14- موسی پور، پری، (1387) : نقش گردشگری در توسعه پایدار روستایی  (مطالعه موردی شهرستان بندرانزلی) رساله دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

    15-  مهدوی، محمد، (1389) : هیدرولوژی کاربردی، انتشارات دانشگاه تهران.

    16- مهدوی، مسعود، (1372) : آمار و روش های تحلیل داده ها در جغرافیا، نشر قومس.

    17 – محمودی، علیرضا و همکاران، تغییر اقلیم در اصفهان طی سالهای 1951-2005، دومین کنفرانس بوم شناختی ملی.

    18 – محمدی، حسین و تقوی، فرحناز، 1383، روند شاخص های حدی دما و بارش در تهران، پژوهش‎های جغرافیایی، شماره 35.

     

     

     

    19.  Arora, V. K. and Boer, G. J. : 2001, ‘Effects of Simulated Climate Change on       

         the Hydrology of  Major River Basins’, J. Geophys. Res. 106 (D4) , 3335-3348.

     

    20. Bryson, k. a  (1997) , the paradigm pf climatology: an essay. Bul. Amer. Meteor. Soc.

     

    21. Ghil, M. , and R. Vautard, Interdecadal Oscillations and the Warming Trend               

         in Global Temperature Time Series, Science, 199, 1065-1068, 1991.

        

    22. Gleick, P. H. : 1989, ‘Climate change, hydrology, and water resources’

          Reviews in Geophysics 27, 329-344.

     

    23. Hasselmann, K. , Climate change: Are We Seeing Global Warming?,                                                  

          Science, 276, 914-915, 1997.       

     

    24. Hegerl, G. C. , H. v. Storch, K. Hasselmann, B. D. Santer, U. Cubasch, and

        Optimal Fingerprint Method, Journal of Climate , 9, 2281-2306, 1996    P.  

        D. Jones, Detecting Greenhouse-gas-induced Climate Change with an     

     

    25. Hegerl, G. C. , K. Hasselmann, U. Cubasch, J. F. B. Mitchell, E. Roeckner,         R. Voss, and J. Waskewitz, on Multi-fingerprint Detection and Attribution of      Greenhouse Gas and Aerosol Forced climatic change, Climate Dynamics, 13,

         613-634, 1997.    

     

    26. IPCC: 2001a, ‘Climate Change 2001: Impacts, Adaptation & Vulnerability’,      Contribution of Working Group II to the Third Assessment Report of the            Intergovernmental Working Group II to the Third Assessment Report of the       Intergovernmental Panel on Climate Change  (IPCC) , McCarthy, J. J. , O. F.

        Canziani, N. A. Leary, D. J. Dokken, and K. S. White  (eds) , Cambridge

        University Press, 1032 pp.    

    27 – http://zarindoc. blogfa. com/tag/

    28 – weather. ir  www.

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت