پایان نامه بررسی و مقایسه اثربخشی و کارآیی مدیران انتصابی و انتخابی از نظر میزان برخورداری از مهارت های مدیریتی ( انسانی – فنی- ادراکی) با تأکید بر بخش آموزش و پرورش

  • Code: # 29262

  • تعداد صفحات: 145
  • فرمت فایل: Word
  • سال: مشخص نشده
  • مقطع: مشخص نشده
  • دسته بندی: مدیریت
قیمت جدید: ۳۶,۰۰۰ تومان
۶۵,۰۰۰ تومان
دانلود
  • خلاصه
  • فهرست
  • خلاصه پایان نامه بررسی و مقایسه اثربخشی و کارآیی مدیران انتصابی و انتخابی از نظر میزان برخورداری از مهارت های مدیریتی ( انسانی – فنی- ادراکی) با تأکید بر بخش آموزش و پرورش

     پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد

    در رشته علوم تربیتی  

    چکیده

    هدف تحقیق حاضر، بررسی و مقایسه اثربخشی و کارآیی مدیران و مسئولین انتصابی و انتخابی از نظر میزان برخورداری از مهارت های مدیریتی( انسانی- فنی- ادراکی) با تأکید بر آموزش و پرورش بوده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ شیوه­ی گردآوری داده ها، توصیفی- پیمایشی می باشد. جامعه­ی آماری تحقیق شامل کلیه­ی مدیران(­مرد و زن­)، شاغل در آموزش و پرورش ناحیه­ی یک ارومیه است که از میان آنها نمونه ای به حجم 186 نفر به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شده اند. برای جمع آوری داده های مورد نیاز ، از پرسشنامه استفاده شده است. داده­های حاصل نیز، به دو شیوه­ی توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و . . .) و استنباطی (آزمون تی گروه های مستقل)، تحلیل آماری شدند. نتایج پژوهش نشان داد که ، مدیران نمونه­ی آماری از مهارت های سه گانه مدیریتی در سطح متوسط به بالا برخوردار هستند؛ اما بین میانگین نمرات مدیران انتخابی و انتصابی تفاوت وجود دارد که این تفاوت برای مهارت ادراکی در سطح خطای 05/0 معنی دار می باشد. همچنین، مدیران دو گروه نمونه آماری در میزان اثربخشی و کارایی با هم تفاوت دارند و این تفاوت در سطح خطای 05/0 معنی دار می باشد. نتیجه این که به احتمال 95% مدیران انتخابی در مقایسه با مدیران انتصابی از میزان اثربخشی و کارایی بالاتری برخوردار هستند.

    کلید واژه­ها: مهارت های سه گانه مدیریتی، کارایی، اثربخشی، سازمان آموزش و پرورش.

     

    فصل اول

    کلیات پژوهش 

    مقدمه:

    مدیریت کار کردن با و به وسیله دیگران است؛ هرچند که مدیران وظایف گوناگونی بر عهده داشته و فعالیت های متنوع و پیچیده ای انجام می دهند، هیچ مدیری نمی تواند برای انجام کارهای مربوط به شغلش تنها بر کوشش های فردی خود اکتفا کند؛ بر این اساس داشتن مهارت و توانایی های مختلف برای مدیران صرف نظر نوع فعالیت و مأموریت سازمانشان ضرورت پیدا می کند. مدیر باید قادر باشد برای همه­ی کارهای مربوط به حیطه وظایف خود و سایر زیردستان برنامه ریزی کند، دست به سازماندهی امور مختلف بزند، هماهنگی لازم را برای دستیابی به اهداف مشخص ایجاد نماید و کارایی[1] و اثربخشی[2] سازمان را در دستور کار خود قرار دهد. در تمام این فعالیت ها مدیران از مهارت هایی بهره می گیرند که در اصطلاح به آنها مهارت های مدیریتی گفته می شود(روغنی و همکاران،1388).

    عمومی ترین و مورد پذیرش ترین طبقه بندی از مهارت های مدیران توسط رابرت کاتز[3] ارایه شده است. کاتز ، مهارت را به توانایی هایی که در نحوه­ی انجام وظایف ذاتی نیست ولی قابل پرورش است، تعریف می کند. وی مدیر را کسی می داند که اعمال دیگران را هدایت می کند و مسئولیت تحقق هدف های خاصی را بر عهده دارد. لازمه­ی مدیریت مؤفق داشتن مهارت های سه گانه فنی[4]، انسانی[5] و ادراکی[6] است( علاقه بند، 1375).

    از طرف دیگر، اثربخشی و کارایی هر سازمان تا حد بسیار زیادی به نحوه­ی مدیریت و کاربرد دقیق و مؤثر منابع انسانی بستگی دارد. بدیهی است تحقق چنین امری با استفاده از مهارت های مدیریتی امکان پذیر است. آموزش رسمی مدارس، همچون سایر مراکز آموزش رسمی با در اختیار داشتن مدیران، مربیان، تجهیزات و امکانات درصدد تحقق اهداف آموزشی و پرورشی هستند. اما بی شک دستیابی به چنین اهدافی مستلزم هدف گذاری دقیق، برنامه ریزی آموزشی و درسی، سازماندهی صحیح و در نهایت اجرای مؤثر برنامه هاست که همه آنها در گرو مهارت و توانایی مدیران است. به عبارت دیگر، اثربخشی و کارایی هر سازمان به میزان دانش و مهارت مدیران آن بستگی دارد(هرسی و بلانچارد، 1375).

    لذا، در پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه اثربخشی و کارایی مدیران انتخابی و انتصابی آموزش و پرورش با توجه به مهارت های سه گانه آنها پرداخته می شود.

     

    بیان مسأله: 

    عملکرد مدیران در سازمان ها برای انجام رسالت و مسئولیت ها و تحقق اهداف سازمان بالاخص در نظام آموزش و پرورش به عنوان مهم ترین سازمان در هر جامعه به لحاظ تأثیری که بر عملکرد سایر عوامل سازمانی دارد، مورد توجه صاحب نظران بوده است. یکی از راه هایی که توسط آن عملکرد مدیران مورد توجه قرار می گیرد، مشاهده آنها از زاویه­ی مهارت هایی است که برای تأمین مؤفقیت آمیز اثربخشی و کارایی لازم است. " کاتز" مهارت های مورد نیاز مدیران را با دسته بندی در سه طیف فنی، انسانی و ادراکی مورد مطالعه قرار داده است(علاقه بند، 1375).

    مهارت فنی یعنی دانایی و توانایی در انجام دادن وظایف خاص که لازمه آن ورزیدگی در به کار بردن ابزار و فنون ویژه و شایستگی عملی در رفتار و فعالیت است. مهارت فنی از طریق تحصیل، کارورزی و تجربه حاصل می شود. دانش، فنون و روش های برنامه ریزی، بودجه بندی، کنترل، حسابداری، امور مالی، کارگزینی، کارپردازی و غیره از جمله مهارت های فنی هستند که می توان در آنها به بالاترین درجه قابلیت و شایستگی دست یافت. زیرا این نوع مهارت، دقیق، مشخص، دارای ضوابط عینی و قابل اندازه گیری است. مهارت های فنی مورد نیاز مدیران آموزشی، علاوه بر موارد فوق، شامل مهارت و تبحر در برنامه ریزی آموزشی، راهنمایی آموزشی، فنون و روش های تدریس و فنون اداری و مالی آموزش و پرورش است. مهارت انسانی یعنی داشتن توانایی و قدرت به کارگیری افراد سازمان و شرکت خود مدیر به منزله عضوی از گروه برای انجام فعالیت های مشترک و هماهنگ و ایجاد تلاش و کوشش های جمعی برای نیل به اهداف سازمان. مهارت انسانی توانایی مدیر در زمینه ایجاد تفاهم و همکاری و مهارت برخورد با انسان هاست. مهارت انسانی در نقطه مقابل مهارت فنی است؛ یعنی کار کردن با مردم در مقابل کار کردن با اشیاء . مهارت انسانی مستلزم آن است که مدیر اعتماد به نفس داشته باشد، به دیگران اعتماد کند، به عقاید، احساسات و ارزش های آنها احترام بگذارد، آنان را درک کند و بتواند محیط امن برای جلب مشارکت دیگران فراهم سازد. مهارت انسانی وجه مشترک سطوح مختلف مدیریت است؛ مدیر آموزشی باید دارای مجموعه قابل توجهی از مهارت های انسانی باشد؛ از طرفی کنش و واکنش متقابل با مردم و حساسیت نسبت به انگیزه ها، انتظارات و رفتارهای آنان کمک می کنند تا شخص به مرور بتواند علل و عوامل شکل دهنده رفتار افراد انسان را درک کرده ، راه و رسم کار کردن با مردم و اثرگذاری بر رفتار آنها را بیاموزد. همه این موارد به مهارت ادراکی مربوط می شود. مدیر آموزشی برای اینکه بتواند محیط آموزشی را بشناسد، روابط متقابل میان عوامل مختلف را درک کند، اولویت های آموزشی را تشخیص دهد، تصمیمات موثر اتخاذ کند و با اقدامات خود بهترین نتیجه را عاید نظام آموزشی سازد، باید از مهارت ادراکی قابل ملاحظه ای برخوردار باشد(خدادی و حسومی، 1391).

    از آنجایی که آموزش و پروش از مهم ترین نهادهای اجتماعی به حساب می آید، بنابراین، کیفیت  فعالیت های سایر نهادها به میزان زیادی به چگونگی عملکرد آن بستگی دارد. مفهوم عملکرد، با کارایی و اثربخشی تعریف شده است؛ چون اثربخشی بیانگر میزان دستیابی به اهداف است و کارایی به این موضوع اشاره دارد که منابع از نظر اقتصادی، چگونه برای کسب هدف به کار رفته اند، می توان آنها را دو بّعد مهم عملکرد دانست؛ از این رو، عملکرد تابعی از کارایی و اثربخشی فعالیت های صورت گرفته است. برای اینکه مدیریت آموزشی به کارایی و اثربخشی نظام آموزشی منجر شود، توجه به مهارت های سه گانه­ی مدیران امری اجتناب ناپذیر است؛ لیکن نتایج برخی پژوهش های صورت گرفته در این زمینه حکایت از وجود کمبودها و مشکلات گوناگون دارد. چنانکه دلخوش کسمایی(1381)، در پژوهشی به بررسی رابطه مهارت های سه گانه مدیران دبیرستان های شهر تهران پرداخته و به این نتیجه رسید که مهارت های یاد شده برای مدیران در انجام بهتر وظایف جهت نیل به اثربخشی مدارس ضروری است و بین مهارت های سه گانه مدیران با اثربخشی رابطه­ی مثبت معنی داری برقرار است. افشاری و همکاران(1389)، در بررسی مهارت های سه گانه مدیریتی مدیران ادارات تربیت بدنی دانشگاه های سراسر کشور به این نتیجه رسیدند که بین مهارت های سه گانه­ی مدیران تفاوت معنی دار وجود دارد و اولویت این مهارت ها برای مدیران به ترتیب شامل مهارت انسانی، ادراکی و فنی است. پژوهش های بیگدلی(1380) و سیدشجاع(1385)، مؤید آن است که نیازمندی مدیران در زمینه­ی مهارت های مدیریتی به ترتیب مهارت فنی، ادراکی و انسانی است. خدادی و حسومی(1391) نیز در بررسی رابطه­ی بین میزان مهارت های سه گانه­ی مدیران با اثربخشی آنان از نظر دبیران دبیرستان های دخترانه شهر ساری، به این نتیجه رسیدند که مدیران در هر سه مهارت نیاز به آموزش دارند، به ویژه توجه به مهارت فنی و انسانی مدیران امری ضروری می باشد. در ضمن بین مهارت های سه گانه­ی مدیران و اثربخشی آنها رابطه­ی مثبت و معنی دار وجود دارد. هاسکو(2006)، مهارت های مورد نیاز برای رهبری را از ملزومات اصلی کار تیمی بیان کرده است. پنت و باروندی(2008) در پژوهشی بر لزوم اهمیت آموزش دانشگاهی مهارت های انسانی و فنی برای مدیران پروژه صحه گذاشتند. سامباسیوان و همکاران(2009) در پژوهشی نشان دادند که قابلیت های شخصی و مهارت های مدیریتی، ارتباط مثبتی با مهارت های شناخت فرصت ها دارد.

    با عنایت به مطالب ذکر شده، سوال اصلی تحقیق حاضر این است که آیا در میزان اثربخشی و کارایی مدیران انتخابی و انتصابی آموزش و پرورش با توجه به مهارت های سه گانه آنها تفاوتی وجود دارد؟

     

    1-2. اهمیت و ضرورت مسأله:

    صلاحیت مدیران از نظر مهارت های مدیریتی یکی از عوامل استمرار موفقیت در هر سازمانی است. اثربخشی و کارایی مدیران، مستلزم داشتن مهارت های مدیریتی است که با به کارگیری آنها در موقعیت ها و جایگاه های مختلف سازمانی می توان به این اهداف نائل شد(میرسپاسی،1370، نقل از افشاری وهمکاران، 1389).

    آموزش های رسمی مدارس، همچون سایر مراکز آموزش رسمی، با در اختیار داشتن مدیران، مربیان، تجهیزات و امکانات به دنبال تحقق هدف های آموزشی و پرورشی خود هستند .اما بی شک تحقق اهداف، مستلزم هدف­گذاری دقیق، برنامه ریزی تحصیلاتی، سازماندهی صحیح و در نهایت اجرای مؤثر برنامه های آموزشی است که این همه در گرو مهارت مدیران است. به عبارت دیگر می توان گفت که تحقق هدف های آموزشی و پرورشی رابطه­ی نزدیکی با اثر بخشی دارد و اثر بخشی مدیران نیز به میزان دانش و مهارت آنان بستگی دارد. لذا، مدیران وقتی می توانند به وظایف خود به نحو احسن عمل نمایند که از دانش و مهارت مدیریتی به اندازه­ی کافی برخوردار باشند. کارایی و اثر بخشی هر سازمان تا حد قابل ملاحظه ای به نحوه­ی مدیریتی و کاربرد دقیق و مؤثر منابع انسانی بستگی دارد و مدارس نیز از این امر مستثنی نیستند؛ چرا که دانش آموزان در حقیقیت منابع انسانی هستند که خواهان محیطی سالم و پذیرای تکاپوهای سازنده می باشند. بنابراین، مدیران آموزشی باید به دانش و بینش لازم برای مواجه شدن و حل مشکلات محیط های آموزشی مجهز شوند(خدادی و حسومی، 1391).

    در چند دهه­ی اخیر ، نقش و اهمیت مدیریت بیش از پیش آشکار شده است. از طرف دیگر ، آموزش یکی از ارکان توسعه­ی کشور و آموزش و پرورش است. لذا، جا دارد با انجام این پژوهش و سایر پژوهش های مشابه ، نقش دانش و مهارت های مدیران آموزشی در فراهم­آوری موقعیت آموزشی مناسب در مدارس روشن شود تا از این طریق اقدامی در راستای بهبود وضعیت مدیریت آموزشی در مراکز آموزشی انجام گرفته باشد.

     

    1-3.  اهداف تحقیق:

    1-3-1. اهداف کلی:

    هدف کلی این تحقیق عبارت است از:

    بررسی و مقایسه اثربخشی و کارآیی مدیران و مسئولین انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش با توجه به مهارت های مدیریتی( انسانی - فنی- ادراکی) آنها؛

    1-3-2. اهداف اختصاصی:

    1- تعیین مهارت های انسانی مدیران انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش؛

    2- تعیین مهارت های ادراکی مدیران انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش؛

    3- تعیین مهارت های فنی مدیران انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش؛

    4- تعیین اثربخشی مدیران انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش؛

    5- تعیین کارایی مدیران انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش؛

    6- مقایسه مهارت های سه گانه­ی مدیران انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش؛

    7- مقایسه اثربخشی مدیران انتصابی و انتخابی آموزش و پرورش؛

  • فهرست پایان نامه بررسی و مقایسه اثربخشی و کارآیی مدیران انتصابی و انتخابی از نظر میزان برخورداری از مهارت های مدیریتی ( انسانی – فنی- ادراکی) با تأکید بر بخش آموزش و پرورش

    چکیده....................................................................................................................................................................................... 1

     

    فصل اول: کلیات تحقیق

    مقدمه........................................................................................................................................................................................ .3 1-1. بیان مسأله.................................................................................................................................................................................................. 4 1-2. اهمیت و ضرورت تحقیق....................................................................................................................................................................... 7

    1-3. اهداف تحقیق................................................................................................................................................................. 8

    1-3-1. هدف کلی تحقیق................................................................................................................................................... 8

    1-3-2. اهداف اختصاصی تحقیق...................................................................................................................................... 8

    1-4. سئوال های تحقیق......................................................................................................................................................... 9

    1-4-1. سئوال اصلی تحقیق............................................................................................................................................... 9

    1-4 -2. سئوال های اختصاصی تحقیق............................................................................................................................. 9

    1-5. تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی........................................................................................................... 10

     

    فصل دوم: پیشینه ی تحقیق

    مقدمه........................................................................................................................................................................................ 14

      الف) بخش اول- مبانی نظری............................................................................................................................................. 14

    2-1.تعاریف مدیریت............................................................................................................................................................. 14

    2-2. پیشینه و تاریخچه مدیریت.......................................................................................................................................... 17

    2-2-1. اصول بنیادی مدیریت........................................................................................................................................... 17

    2-2-2. سیری در تاریخچه مدیریت................................................................................................................................. 18

    2-3. نظریه های عمومی مدیریت......................................................................................................................................... 21

    2-4. وظایف و کارکردهای مدیران....................................................................................................................................... 23

    2-5. وظایف مدیران سازمان های اداری و آموزشی............................................................................................................ 25

    2-6. شیوه انتخاب مدیران آموزشی...................................................................................................................................... 34

    2-7. نحوه انتخاب و انتصاب مدیران آ و پ در ایران........................................................................................................ 35

    2-8. انتخاب و انتصاب صحیح مدیران و فواید آن............................................................................................................. 36

    2-9. مهارت های مورد نیاز مدیران....................................................................................................................................... 39

    2-9-1. مهارت ادراکی........................................................................................................................................................ 39

    2-9-2. مهارت انسانی......................................................................................................................................................... 41

    2-9-3. مهارت فنی.............................................................................................................................................................. 48

    2-9-4. مهارت حرفه ای........................................................................................................................................................ 50

    2-10. ارزش نسبی مهارتها در رده های مدیریت................................................................................................................ 66

    2-11. اثربخشی و کارایی: مفهوم، تعریف و رابطه.............................................................................................................. 68

    2-12. اثربخشی و کارایی مدیران آموزشی........................................................................................................................... 69

    2-13. مدل مفهومی تحقیق.................................................................................................................................................... 70

    ب) بخش دوم- پیشینه پژوهشی........................................................................................................................................... 71

    تحقیقات داخلی....................................................................................................................................................................... 71

    تحقیقات خارجی..................................................................................................................................................................... 75

    پ) بخش سوم- خلاصه ونتیجه گیری................................................................................................................................ 77

     

    فصل سوم: روش شناسی تحقیق

    مقدمه ....................................................................................................................................................................................... 81

    3-1. روش تحقیق................................................................................................................................................................... 81

    3-2. جامعه آماری................................................................................................................................................................... 81

    3-3. نمونه آماری و روش انتخاب آن.................................................................................................................................. 82

    3-4. ابزار اندازه گیری تحقیق............................................................................................................................................... 83

    3-5. روایی و پایایی ابزارها................................................................................................................................................... 84

    3-6. شیوه تجزیه و تحلیل داده ها....................................................................................................................................... 85

    3-7. شیوه ی اجرا.................................................................................................................................................................. 86

     

    فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

    مقدمه........................................................................................................................................................................................ 88

    الف) یافته های توصیفی......................................................................................................................................................... 88

    4-1. جنسیت........................................................................................................................................................................ 88

    4-2. سن و سال.................................................................................................................................................................... 90

    4-3. تحصیلات................................................................................................................................................................... 91

    4-4. سابقه مدیریت............................................................................................................................................................. 92

    4-5. رشته تحصیل.............................................................................................................................................................. 93

    4-6. دوره/ محل اشتغال...................................................................................................................................................... 94

    4-7. مدیریت انتخابی/ انتصابی.......................................................................................................................................... 95

    ب) آماره های توصیفی و استنباطی سوال های تحقیق........................................................................................................ 96

    سوال اول تحقیق................................................................................................................................................................. 96

    سوال دوم تحقیق................................................................................................................................................................ 98

    سوال سوم تحقیق............................................................................................................................................................... 99

    سوال چهارم تحقیق............................................................................................................................................................ 101

    سوال پنجم تحقیق.............................................................................................................................................................. 103

    سوال ششم تحقیق.............................................................................................................................................................. 104

    سوال هفتم تحقیق............................................................................................................................................................... 105

    سوال هشتم تحقیق............................................................................................................................................................. 106

    خلاصه................................................................................................................................................................................. 106

     

    فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

    مقدمه.......................................................................................................................................................................................... 109

    5-1.  خلاصه یافته های مربوط به ویژگی های دموگرافیک............................................................................................... 109

    5-2.  خلاصه یافته های مربوط به سوال های تحقیق.......................................................................................................... 111

    سوال اول............................................................................................................................................................................... 111

    سوال دوم............................................................................................................................................................................... 112

    سوال سوم.............................................................................................................................................................................. 113

    سوال چهارم........................................................................................................................................................................... 114

    سوال پنجم............................................................................................................................................................................. 115

    سوال ششم............................................................................................................................................................................. 116

    سوال هفتم............................................................................................................................................................................. 117

    سوال هشتم............................................................................................................................................................................ 118

    5-3. بحث ونتیجه گیری........................................................................................................................................................... 118

    5-4. محدودیت های تحقیق..................................................................................................................................................... 121

    5-5. پیشنهادهای تحقیق............................................................................................................................................................ 121

    5-5-1. پیشنهادهای کاربردی................................................................................................................................................ 122

    5-5-2. پیشنهادهای پژوهشی................................................................................................................................................ 123

     

    منابع و مآخذ

    منابع فارسی............................................................................................................................................................................. 125

    منابع انگلیسی.......................................................................................................................................................................... 132

     

  • ثبت سفارش
    عنوان محصول
    قیمت